Cor Schotte toen hij nog boer was. Later is hij een klein
restaurantje begonnen aan de Rotte. Dat is later uitgebouwd en bestaat nog
onder de naam Meerenbos.
De boerderij bestaat nog steeds: Hij staat bovenaan de
Lijsterlaan. Waar de schuur staat rijden dagelijks honderden auto's de
bus. In de verte ziet u de bomen aan de Rotte staan. De halfopen schuur
werd gebruikt voor hooiopslag en ook de tractor vond er een droge plek.
De
boerderij van de familie C. van der Spek, Kruisweg 1Bleiswijk.
De eerste boerderij "Arbeid Adelt" werd
bewoond door Rien Noordam en zijn familie. Hij kwam van hoeve
"Weltevreden" aan de Hoefweg (dochter Noordam kennen we: mevrouw
Van der Linde-Noordam van de lingeriezaak).
Deze oude foto is van de eerste
boerderij en dateert uit 1905.In 1926 brandde de
boerderij van Rien Noordam af. De familie trok toen naar Waddinxveen om
later weer in Bleiswijk terug te keren.De
boerderij werd herbouwd.
Deze foto met de ophaalbrug en de
hond toont de nieuwe boerderij.Jan de Dreu trekt
er dan in 1928 in. Hij kwam uit Zeeland en was daar zetbaas. Samen met
zijn zus en zwager, Louwerse, trok hij naar Zuid-Holland. Omstreeks 1932
gaat het gezin De Dreu wonen aan de Hoefweg, in de zgn. villawijk. In de
boerderij komt dan Ewoud v.d. Spek te wonen.
Deze boerderij kwam door de aanleg
van de Rijksweg A12 pal aan de afrit te liggen. In de oorlog heeft de
boerderij veel schade opgelopen. Hij lag in de vuurlinie: bombardementen
op het spoor en op de Rottebrug. De familie Ewoud van der Spek heeft in de
oorlog om veiligheidsredenen tijdelijk ingewoond op de boerderij van de
familie
A. Lamens, tegenover de school. De
schuur (gebouwd door de firma De Graaf) en het woonhuis waren beschadigd.
De boerderij werd in 1950 gerenoveerd. De ingang naar de boerderij was
toen nog vanaf de provinciale weg N209, via een brug met daarnaast de brug
van de afrit van de A12.
Na Ewoud van der Spek volgt zijn
zoon Kees hem op. Nu boert Kees er met zijn zoon Ewoud. De bietenbouw was
en is heel belangrijk voor hen.
Vanwege de nieuwe afrit van de A12
zal de boerderij moeten verdwijnen. De nieuwe afrit is vermoedelijk
vlakbij de bungalow, Kruisweg 3, gepland. In deze bungalow wonen Kees en
Wieke van der Spek-van Dorp. Vanwege de voorkeursalternatieven is de
toekomst nog niet geheel duidelijk. Het land en de boerderij van Kees van
der Spek zijn gepacht. De verpachtster is mevrouw Hartog, een Belgische
dame. De bungalow is eigendom.
De
boerderij van de familie C. van der Sterre, Kruisweg 2, Bleiswijk (B)
Christiaan van Eeden Petersman,
vader van Adri van der Sterre-van Eeden Petersman, kwam uit Waddinxveen en
ging in 1917 wonen op de boerderij waar nu Worldwood (Hoefweg 210) is
gevestigd.
Op 1 september 1917 werd de eerste
steen gelegd voor een nieuwe boerderij ernaast. Na een gunstige verkoop en
terugkoop van dezeboerderij
"Weltevreden" gaat de familie Oosterlaan er wonen.Christiaan van
Eeden Petersman verkocht hun eerste boerderij aan de Hoefweg (thans
Worldwood)om er de boerderij aan de Kruisweg van te kopen en het land
erbij te pachten en in 1926 verhuizen hij en zijn vrouw Ike Duinker naar
deze boerderij, waar in 1928 dochter Adri wordt geboren.
Vroeger werden de boerderijen niet
onderheid, de basis was een stevige betonnen plaat met alle gevolgen van
dien: verzakkingen. Dat laatste gebeurde vooral als een sloot gedempt
werd.
Op de oude boerderijfoto staan voor
het huis van links naar rechts de dienstbode, Bep (de zus van Adri) en
haar moeder (zie de foto op blz. 15). Het land van Van Eeden Petersman
(later Van der Sterre) was eigendom van mevrouw Grotebos uit Wassenaar;
later werd het de Stichting Grotebos met rentmeesters. De vorige boerderij
aan de Hoefweg was eigendom van Baron Sweerts de Landas Wiborg. De
boerenwoningen waren meestal eigendom van de boeren.
. Vóór het inwerking treden van
de Pachtwet wisselden de pachtboeren gemakkelijk, daarna niet meer. Nu
moet, als het land verkocht wordt (zoals nu aan de Kruisweg voor industrie
van Zoetermeer, HSL en uitbreiding wegennet A12 en N209) worden geprobeerd
met behulp van de eigenaar of rentmeester elders een stuk land te pachten.
Als de familie Van Eeden Petersman
aan de Kruisweg gaat wonen, komt in de boerderij aan de Hoefweg de familie
Voorthuizen. Op de foto met de zgn. locomobiel (een met kolen gestookte
dorsmachine) staat derde van rechts Adriaan van Velde.De dorsmachine was vermoedelijk eigendom van ene Dirk de Man uit
Moerkapelle of van Binnendijk uit Hazerswoude, toen al
loonwerkerbedrijven. Zij gingen de boeren af met deze dorsmachine.
In 1869 werden de eerste sporen van
de moderne tijd zichtbaar: in dat jaar verleende Gedeputeerde Staten van
Zuid-Holland vergunning aan H.J. van Gennep te Zevenhuizen voor het
gebruik van een stoomdors-machine die hij inzette bij diverse boeren in de
omgeving, ook in Bleiswijk. J.C. Uitdenbogerd was in 1889 de eerste boer
in Bleiswijk met een stoomdorsmachine. In 1890 volgden meerdere
landbouwers.
Het gevolg was dat steeds minder
met de hand en met de kneppel(dorsvlegel) werd
gewerkt. In 1900 was dit aantal al opgelopen tot drie. In 1901 werd
melding gemaakt van een elektrische dorsmachine en een kunstmeststrooier,
die zeer goed voldeden.
Broer Theo ging op 1 april 1933 het
boerenbedrijf in, hij was toen 13: "je
kon niet kiezen, dat beurde gewoon zo". Ook is hij een tijdje
knecht geweest bij boer Voorthuizen aan de Hoefweg.
In 1934 gaat de familie terug naar
de boerderij “Weltevreden” aan de Hoefweg, dus de boerderij, die naast
Worldwood staat. De boerderij aan de Kruisweg wordt verhuurd aan de
families Van den Berg en Dies Jansen. Het was een grote boerderij. De twee
families woonden gescheiden van elkaar. De boerderij blijft in eigendom
van de familie Van Eeden Petersman. Zij keren weer terug naar de Kruisweg
in mei 1946. Deze boerderij verkeerde toen in een slechte staat.
De nieuwe boerderij, die er nog staat (zie links), zal
vermoedelijk niet afgebroken worden ondanks de uitbreidingsplannen. De
stal bleef staan en is thans in zeer slechte staat. Zomaar een schuur
vervangen gaat niet, een vergunning daarvoor komt niet zomaar af vanwege
de bestemmingsplannen.
Adri van Eeden Petersman trouwt na
de oorlog met Willem Cornelis van der Sterre. Zij zetten het bedrijf
voort. Ook had hij een transport-bedrijfje. Met zijn vrachtwagen
“Transbelga” haalde hij melk op bij de boeren en bracht kaas van de
kaasboeren naar Bodegraven
Hun zoon Chris woont thans in het
pand ernaast en zet het boeren-bedrijf voort. Vanwege de verkoop van grond
aan de gemeente Zoetermeer boert hij op verschillende plekken in de
omgeving.
De boerderij van de familie I.D. Louwerse, Kruisweg
5,
Bleiswijk
Aanvankelijk heeft in deze
boerderij de familie Uitdenbogerd gewoond. Sinds 1928 wordt deze bewoond
door de familie Louwerse. Zij zijn afkomstig uit
Noord-Beveland. Zij bleven de Zeeuwse klederdracht trouw; Nel
Schipper-Lamens vond het een prachtig gezicht. De familie Louwerse had een
koets met kap waarmee zij ’s zondags naar de kerk gingen. Deze foto
toont de boerderij met hooibarg, ca 1950.
Deze fotois genomen in 2002.
De kans bestaat dat de
boerderij opgekocht zal worden. Het Bentwoud wordt vermoedelijk vanaf deze
plek gepland richting Benthuizen. Ook deze boerderij is gepacht van de
Stichting Grotebos.
De
boerderij “Klapeinde”, in het bezit van de familie F.H.G.J. Grandia,Kruisweg 23,Bleiswijk
Deze
boerderij van 1903 en gerenoveerd in 1951 staat tegenover het
schoolgebouw, waarin de Chr. basisschool “Koningin Beatrixschool”
(voorheen “De Driesprong”) was gevestigd (foto’s pag. 20).
Op deze plaats woonde van 1896 tot 1906 de familie Vollebregt. Zij huurden
de boerderij van de weduwe Monster. Haar zoon was nog te jong om boer te
worden. Daarna gaat familie Monster er weer wonen. De boerderij heette
“Klapeinde” en was ook een pachtbedrijf. De familie Spruyt uit
Waddinxveen was de landeigenaar. De vader van Onno Spruyt kocht op 11
september 1929 land en woning van de familie Monster, die vanwege
geldgebrek land en woning moesten verkopen. Het was een openbare verkoping
van de schitterend gelegen bouwmanswoning, genaamd “Klapeinde” in
“Lommerrijk” te Hillegersberg (zie de aankondiging op blz.21 ). In
1930 kwam de familie Lamens er wonen. Arie Lamens trouwde met Jannetje
Bos.
De
boerderij, in 1903 gebouwd.
De familie Lamens had koeien en zes
werkpaarden, maar de akkerbouw overheerste. Ze verbouwden ook bieten en
spruiten.
De
boerderij na de renovatie.
De
bieten gingen, toen er nog gelost kon worden bij de spoorlijn, per trein
naar de suikerfabriek. Omdat ze akkerboer waren, hadden ze van april tot
oktober niet alle paarden nodig. Daarom werden twee paarden uitgeleend aan
“hooiboeren” in Stolwijk. Deze hadden overwegend vee en moesten ’s
zomers hooien. Daarvoor hadden ze paarden nodig. In ruil daarvoor kregen
de eigenaren kaas. Met de koets van de familie Louwerse werd de kaas in
het najaar opgehaald. Dit ging jaren door tot de tractor kwam en de
paarden niet meer nodig waren.
De
boerenfamilies Lamens, Van der Mast, Louwerse en Van Galen hadden een goed
contact met elkaar. Soms gingen ze een paar dagen met elkaar uit. Henk van
der Mast had altijd wel wat te handelen in Groningen. De heren gingen in
een auto en de dames in een andere, bestuurd door mevrouw Van der Mast.
Dochter Nel Lamens weet te vertellen dat de sfeer goed was aan de
Kruisweg. Het was een hechte gemeenschap.
De
familie Lamens verzorgde ook dieren van de landeigenaar Spruyt. Zij laten
in 1967 op de grond van Spruyt een bungalow bouwen voor eigen bewoning.
Dan betrekt de familie K. Wesdorp de boerderij en boert er tot 1992.
Grondeigenaar Spruyt wil dan de boerderij en de grond hebben om het -
indien nodig - te kunnen verkopen. Na veel gepraat koopt de familie
Wesdorp de bungalow voor eigen gebruik. De boerderij werd toen door de
familie Spruyt verkocht aan de familie Oken, die de boerderij opknapte en
er uiteindelijk niet ging wonen. De familie Grandia is thans de eigenaar.
Zij zijn grote paardenliefhebbers. Het land is nog steeds in het bezit van
de heer Spruyt en er is nog geen zekerheid over de toekomstige bestemming.
De
boerderij, die naast de oude Sparwinkel stond. Op die plek staan thans 10
woningen:Kruisweg 72 t/m 90
te Bleiswijk
Deze
boerderij met zijn sierlijke voorgevel werd bewoond door Apolonius
Sonneveld, gehuwd met Geertje Molenaar. Na hen kwam de familie H. van der
Mast, grootouders van Toni enJanny
van der Mast er wonen. In oude archiefstukken staat vermeld, dat er op 26
april 1899 brand was op een boerderij aan de Kruisweg, bewoond door H. v.d.
Mast. De oorzaak was de ontvlamming van een petroleumstel. Dit waren de
grootouders van Toni en Janny v.d. Mast. Toni heeft haar grootvader niet
gekend. Hij was een stuk ouder dan zijn vrouw. Haar vader Hendrik van der
Mast werd er in 1901 geboren.Het land strekte zich tot ver richting
Zoetermeer uit. Vader en opa Van der Mast waren paardenliefhebbers. De
paarden werden gefokt, getoiletteerd en opgeschoren afgeleverd aan rouw-
en trouwbedrijven in Rotterdam en Amsterdam. De familie woonde er tot
1937.
Vanwege
de aanleg van de provinciale weg N209 heeft de familie Van der Mast een
nieuwe boerderij laten bouwen aan de andere kant van “de nieuwe weg”,
zoals die toen door iedereen werd genoemd (Nieuwe Hoefweg 2). De boerderij
aan de Kruisweg was eigendom van het Rotterdams Blindeninstituut. Dit
verkocht de boerderij aan de aannemer Luiten. De boerderij werd
afgebroken. Een betonnen muurtje is er nog een stille getuige van. Er
werden 10 woningen gebouwd door aannemer Luiten. Deze woningen staan nog
steeds vlakbij het schoolgebouw.Hij
verhuurde de woningen en inmiddels zijn ze op een na verkocht.
De
boerderij aan “de nieuwe weg” van de familie P. van der Eijk, Nieuwe
Hoefweg 2, Bleiswijk
De
familie H. van der Mast ging hier in 1937 wonen met hun twee dochters Toni
en Janny.
Op 16
september 1940 brandde de schuur, “de tas”, af door blikseminslag. Het
dak was en is van riet en dakpannen. Deze constructie is wel beter voor de
ventilatie maar vliegt snel in brand. Het gebeurde
’s avonds en alles was al afgesloten. De paarden (12 boxen met 25
paarden) stonden met kettingen aan elkaar. Er was geen redden meer aan,
alles brandde af. Na deze
ramp werd de schuur weer herbouwd volgens dezelfde dakconstructie.
Zoals
reeds vermeld was vader Van der Mast een groot paardenliefhebber. Zijn
dochter Toni haalde vaak paardenhandelaren op van station Zoetermeer met
paard en wagen. Ook reed ze vaak met een ponywagen.Naast
haar zit haar jongere zusje Janny (getrouwd met Breugem), Geertje Boon
(dochter van meester Boon) en Loes Dekker (kleindochter van dominee
Dekker). Deze foto is genomen in 1944. Zij vertelt, dat haar vader liever
met de paardenhandel bezig was dan met het land. Om die reden heeft de
familie Van der Mast een periode tot 1925 in Badhoevedorp in de boerderij
“Badhoeve” gewoond. Dit was in verband met de paardenhandel. Ze
leverden paarden voor rouw- en trouwstoeten in Amsterdam.
Toni’s echtgenoot, Piet van
der Eijk, komt uit Benthuizen. Voor hun huwelijk boerde hij al een tijd op
de boerderij. In huize Van der Mast was het altijd een drukte van belang.
Voor vader Van der Mast was het wel prettig dat zijn aanstaande schoonzoon
meewerkte op de boerderij. Zo kon hij zich meer richten op de paarden. Na
de brand werd het enthousiasme wat minder, maar toch leverde hij na de
oorlog nog zeer veel paarden aan Spanje. Hij leverde merries, die hij uit
heel Nederland via monsteringen had verkregen. Deze merries werden in
Spanje gekruist met ezels. De daaruit geboren muildieren zijn niet
vruchtbaar, maar uitermate geschikt voor het Spaanse klimaat.Dochter Toni
trouwt op 20 maart 1946 met Piet van der Eijk. Toni
en Piet gaan in het noodhuis rechts naast de boerderij wonen.Het huisje
wordt te klein na de geboorte van hun eerste zoon. Boerderij“Den Hoef”, in eigendom van de familie Van der Mast,wordt dan voor hen gerenoveerd. Bij nader inzien was het handiger
dat Toni en Piet bij het werk bleven wonen. In 1955 gaan de ouders en
dochter Janny op “Den Hoef” wonen en blijven er tot 1983. Toni en Piet
van der Eijkkrijgen drie zonen. Zoon Piet woont nu op de boerderij met zijn
vrouw Conny, zoon Joost en dochter Anne.Piet gaat de boerderij noodgedwongen verlaten, omdat Zoetermeer de
grond nodig heeft als industriegebied. De onderhandelingen zijn in volle
gang. Zij hebben in Zevenhuizen een boerderij gekocht.
Voorheen de boerderij van de familie C. van den Berg, Kruisweg 106,
later aannemingsbedrijf Van den Berg Op
de grens van de Hoefpolder en de Klappolder, “de Bonk” genaamd, staat
de woning van de familie Van den Berg. Aan de ene kant van de “Wijde
Poort”, waar de Achterlaan begint, staat de woning van de familie
Hermans, later Adegeest, aan de andere kant staat de vroegereboerderij van Van den Berg.
