Oudheidkundige Vereniging en Museum Bleiswijk

Welkom / Home

Activiteiten / Nieuws

Dorpsgeschiedenis

Fotoarchief

Monumenten

Verhalen

Blesewic

Wetenswaardigheden

Publicatie's

Links

Contact

Genealogie

Monumenten

De Nederlands Hervormde Kerk     Het Bleiswijks Verlaat     De Molen met hellend scheprad
De Boerderij aan de Hoefweg 
   

De Nederlands Hervormde Kerk

Afmetingen ongeveer;
Lengte 26 meter
Breedte 6,5 meter
Sacristie is uitgebouwd aan het koor
+/- 4 x 4 meter

 

De Oude Dorpskerk van Bleiswijk

De geschiedenis van de Dorpskerk begint tussen 1242 en 1276, een periode waarin het gebied door de graaf van Holland ter ontginning wordt uitgegeven. Een mogelijke vorm het toen bestaande kerkje is hiernaast aangegeven. 

Door de slappe veengrond waarop de kerk was gebouwd is de geschiedenis er één van verzakkingen, afbraak en herbouw. In 1532 kreeg de plattegrond van de kerk zijn huidige vorm. Het jaartal 1668 op de balk in het middenschip verwijst naar de verhoging van het schip tot de hoogte van het koor in dat jaar.

Een algehele restauratie met een definitieve onderheiing vond plaats van 1971-1973. Aantasting van het houtwerk door de bonte knaagkever noopte tot een tweede restauratiefase in 2002. Hierbij werden ook de tekstborden en het predikantenbord gerestaureerd en de oorspronkelijke kleuren uit de 17e eeuw aangebracht.

Bezienswaardig
De prachtige tekstborden op de afscheiding van het schip en koor.
Het uit de 17e eeuw daterende meubilair zoals de "Regentenbank", de bank voor ouderlingen en diakenen, de preekstoel.
De 17e eeuwse kroonluchters.
Het uit diezelfde tijd daterende koperwerk.
Het predikantenbord.
De oude grafzerken in de kerk, sommige daterend uit het begin van de 17e eeuw.
Een beperkte expositie in de koorruimte met o.a. resten van het knekelhuisje, oude documenten, oude bijbels, een 16e eeuwse documentenkist e.a. voorwerpen uit vroeger tijden.

De kerk die  reeds bij het kerkepad van 1988 werd geroemd om een van de mooiste interieurs van Zuid-Holland is er na de restauratie van 2003 alleen maar mooier op geworden een in zijn oude luister hersteld. 

Buiten de Kerk

Naast klok in de toren, in 1949 geleverd door de Fa. van Bergen te Heiligerlee (de oude klok was door de Duitse weermacht weggehaald) is er ook een Angelus-klokje in de kleine toren. Dit klokje is het oudste stuk in de kerk, gedateerd op 1333 en wordt geluid bij huwelijken.

Tot 1892 mocht er in de kerk begraven worden: na 1872 werd ook niet meer om de kerk begraven en werden de meeste graven geruimd. Het enige graf dat nog herinnert aan het voormalige kerkhof is de grafsteen van burgemeester van Waning aan de zuidzijde van kerk.

Op verzoek van de familie van Waning is deze steen blijven liggen toen de begraafplaats werd opgeheven. Het geslacht van Waning had, en heeft nog steeds een nauwe band met de kerk.

Het Orgel

Het orgel is in 1842 vervaardigd door de orgelmakers L. van de Brink en Zn te Amsterdam en de eerste bespeling vond plaats door de heer J. Bremer, organist van de Lutherse kerk te Amsterdam. Het orgel werd ingewijd op 21 augustus 1842 door Ds. Lantzendorffer.

Het orgel heeft 14 stemmen, 2 handklavieren van 4,5 octaaf, aangehangen pedaal van 2 octaven en 3 blaasbalgen.

Onder toezicht van monumentenzorg is het in de jaren '70 gerestaureerd. Sindsdien heeft het instrument een balg en is de "Bourdon 16" van het hoofdwerk tevens aangebracht als "Subbas16" op het pedaal. In 1988 werd het orgel voorzien van een vrij pedaal, bebouwd in de balgenkast achter het orgel. De werkzaamheden hiervoor werden uitgevoerd door de orgelbouwers Hendriksen en Reitsma te Nunspeet. Adviseur voor de Kerkvoogdij was de organist Wim van der Panne te Bleiswijk.

Kerk en Gemeente

Tot het Kerkvoogdijarchief van de Hervormde Gemeente te Bleiswijk behoort een verzameling Regesten uit de tijd van voor de vestiging van het Protestantisme. De Kerk van Bleiswijk was een dochterkerk van die van Hillegersberg en behoorde aan de Benedictijnerabdij van St. Paulus in Utrecht. Het eerste bericht over een kerk in Bleiswijk is een ordonnantie uit 1248. Hierin worden de gewijden op straffe van excommunicatie opgedragen hun concubines weg te zenden. In 1273 komt Blesewic voor op een lijst met heffingen ter ondersteuning van de achtste en laatste kruistocht voor 18 pond Hollands. In 1573 werd de rooms-katholieke eredienst geschorst. Vermeldenswaard is een inventarislijst van pastoriegoederen, in die tijd door de laatste pastoor opgesteld.

Na de Reformatie

De eerste predikant, J. Janse, trad aan in 1578. Mede doordat pas in de laatste decennia van de 16e eeuw universitair geschoolde predikanten beschikbaar zijn is het verklaarbaar dat met de eerste twee predikanten problemen ontstaan door gedrag en onbekwaamheid. Twee predikanten uit de beginperiode zijn verder vermeldenswaard.
In 1610 trad Simon Episcopius aan in Bleiswijk. Deze, een hoogstaand en begaafd man, was na Armenius onbetwist leider der remonstranten. Deze hadden in Bleiswijk de overhand tot de Dordtse Synode van 1619. Toen Episcopius werd benoemd tot hoogleraar in Leiden als opvolger van Armenius werd hij opgevolgd door de remonstrant Henricus Slatius, in alles zijn tegenpool. Deze berokkende met zijn giftige pen en onbeschoft optreden de remonstranten veel schade. Na betrokken te zijn bij een complot tegen Prins Maurits eindigde zijn leven op het schavot in 1632. Roerige tijden waren het ook tijdens de Bataafse Republiek en tijdens de afsplitsing van de Gereformeerden (Doleantie) in de 19e eeuw. Desondanks is er een doorgaande ononderbroken lijn van Hervormde predikanten die tot op heden als herder en leraar van de Gemeente zijn opgetreden.

Bovenstaande tekst is ter beschikking gesteld door de Stichting: "Vrienden van de Dorpskerk".
Secretariaat: Kerkstraat 18, 2665 BE Bleiswijk. T 010-5219978

Deze stichting is in 1997 opgericht met als doel: Het behoud van het rijksmonument, de oude Dorpskerk.
Daartoe verzamelt zij gelden voor de restauratie van het gebouw en de inrichting ervan.

Naast het werven van donateurs, sponsors wordt ook 5 à 6 keer per jaar een evenement georganiseerd, met nadruk op muziek. Het kerkgebouw is door zijn excellente akoestiek en de historische omgeving bij uitstek geschikt voor het geven van concerten, lezingen en tevens geschikt voor tentoonstellingen.

Het gemeentebestuur onderstreept het belang van al deze werkzaamheden door het verlenen van een kleine subsidie.

Het prachtig uitgevoerde boekwerk "De Dorpskerk van Bleiswijk; Geschiedenis van een Monument" door M. Huizer is voor 25 Euro te verkrijgen via:
D. Mallekote, Rosmolen 5, 2665SZ Bleiswijk. Telefoon:00 31 (0)10-5212108

 

Gebonden, hard cover, 172 pagina's, veel illustraties, zowel in lijnwerk, zwart-wit en kleur. Druk: van Marle drukkerij bv, Moerkapelle. Oplage 600 stuks, ISBN 90 9017590-3

Een uitgave van de Historiegroep Nederlands Hervormde Kerk  Bleiswijk.

 

Het Bleiswijks Verlaat

Foto 1970 vóór de restauratie Het Bleiswijks verlaat werd gebruikt om het hoogte verschil van de poder met die van de Rotte te overbruggen. Het werd o.a. ook gebruikt door de vuilnisboot die het huisvuil van Bleiswijk afvoerde naar het Noordplein in Rotterdam. De bruggen in Bleiswijk moesten derhalve open kunnen (ophaal en draaibruggen).

 

De Molen met hellend scheprad 

Foto 1975

Gebouwd 1773

Het restant van de proefmolen no.2 van de Bleiswijkse Droogmakerij. 

De locatie is ten noorden van de A12 langs de Rotte.

De constructie is uitgevonden door A.G. Eckhardt in 1771. Van de techniek zijn reconstructie tekeningen gemaakt. Deze zijn aanwezig in ons archief 

Foto 1975 door de Rijksdienst voor de Monumentenzorg De binnenrandmuur met de muurankers, de draagmuur met het blok arduin voor de pot, het deel van de buitenrandmuur waarin de dicht gemetselde terugvoerduiker, de opleider en het stortbed

Foto 1975 door de Rijksdienst voor de Monumentenzorg

De opleider en het stortbed tussen de beide randmuren, in het stortbed de plaats voor de drijvende horizontale klep.

Alle gegevens uit het boekje:Hellend Scheprad, geschiedenis en bouw door Anton Sipman.

Dit boekje is in de bibliotheek van de OVMB aanwezig, ter inzage op verzoek.

Het metselwerk voor de proefmolen uit 1773

 

De Boerderij aan de Hoefweg

Nog in voorbereiding   Hier komt de beschrijving
     

Laatste wijziging: 14-01-2008